Wat te doen bij handeczeem

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Eczeem is een chronische ontsteking van de huid die komt en gaat. Er kunnen verschillende symptomen zijn, maar het belangrijkste kenmerk is de jeuk. Eczeem komt bij alle leeftijden voor en in verschillende verschijningsvormen en op diverse plaatsen van het lichaam. Onze dermatoloog gaat in dit artikel in op handeczeem. Wat is het precies en uiteraard, wat kun je ertegen doen?

(Atopisch) eczeem heeft een sterke invloed op het dagelijks leven. Eczeem is een ontsteking van de huid zonder dat er een bacteriële infectie aanwezig is. Net zoals eczeem in het algemeen, is handeczeem dan ook niet besmettelijk. Sommige vormen kunnen heel moeilijk te behandelen zijn en langdurig blijven bestaan.

Oorzaak handeczeem

Voor handeczeem zijn verschillende oorzaken aan te wijzen. Naast een aanleg voor eczeem spelen een heleboel uitwendige factoren een rol. Onder andere door irriterende en uitdrogende stoffen op de huid van de handen. Gedacht kan worden aan schoonmaakmiddelen, afwasmiddelen, zeep, sap van vruchten, zweet en zelfs water. Soms kan er sprake zijn van een overgevoeligheid of allergie voor stoffen waarmee men in contact komt, zoals nikkel, chroom, rubber of latex. Er treedt een ‘overgevoeligheidsreactie’ in de huid op waarbij het immuunsysteem wordt ingeschakeld. Overgevoeligheid voor contactstoffen (ook wel contactallergenen genoemd) kan door een dermatoloog worden aangetoond met plakproeven.

Symptomen?

Handeczeem kan acuut optreden of chronisch aanwezig zijn. Acuut eczeem kenmerkt zich door roodheid, zwelling, bultjes, blaasjes en soms natte afscheiding. De blaasjes drogen uiteindelijk in tot schilfers en korstjes; de huid vervelt en de roodheid neemt af. Bij een chronisch eczeem is de roodheid niet ernstig, staat de schilfering op de voorgrond en is de huid wat verdikt. De huidlijnen worden grover dan normaal. In de stugge en/of droge huid kunnen kloven ontstaan, wat aanleiding geeft tot pijnklachten. Aangezien handeczeem jeukt, zijn er meestal ook krabeffecten. Een kenmerk van handeczeem is dat vele van de hierboven genoemde verschijnselen gelijktijdig kunnen optreden.

Risico’s voor handeczeem

Handeczeem komt vooral voor bij mensen die door hun beroep blootgesteld worden aan irriterende stoffen en uitdrogende stoffen. Tot deze beroepen behoren onder andere kappers, schoonmakers en mensen werkzaam in keukens en de gezondheidszorg. Andere beroepen met een verhoogd risico zijn metselaars, schilders, metaalbewerkers, vloerenleggers en mensen werkzaam in plantenkwekerijen en -handel.

Behandeling

Naast de (plaatselijke) behandeling van het handeczeem is vooral het naleven van algemene leefregels noodzakelijk. Deze bestaan uit het vermijden van irriterende en uitdrogende factoren, het regelmatig vet houden van de handen en het dragen van handschoenen bij contact met water en/of irriterende stoffen. Het vermijden van water en zeep en het soepel houden van de huid van de handen is van belang.
Handeczeem neigt tot uitdroging van de huid. Om uitdroging tegen te gaan moet je de huid zo vet mogelijk houden. Ook als de huid er niet heel droog uitziet, doe je er verstandig aan de huid in te vetten. Daarvoor komen verschillende basiszalven in aanmerking. Lokale behandeling van het handeczeem gebeurt op verschillende manieren, maar meestal zal hierbij een corticosteroïd houdende, ontstekingsremmende zalf. Een andere behandelingsmogelijkheid is lichttherapie met uv-licht. Bij uitgebreide en hevig verlopende vormen van handeczeem kan een korte kuur met corticosteroïd (prednison) -tabletten het eczeem in korte tijd tot rust brengen. Er is ook een van vitamine A afgeleid systemisch geneesmiddel voor ernstig handeczeem, genaamd alitretinoïne, dat net als het middel Acitretine invloed heeft op het afschilferen en uitrijpen van de hoornlaag van de huid.

Praktische tips

Wassen met water en zeep is niet te vermijden, maar doe het met mate en gebruik zoveel mogelijk huidvriendelijke zeep. Door veelvuldig contact met water en zepen kunnen er scheurtjes ontstaan in de huid. Hierdoor kan het eczeem weer opspelen. Maak bij het afwassen met de hand of schoonmaken bij voorkeur gebruik van handschoenen en katoenen binnenhandschoenen. Ook wrijven en krabben kunnen het eczeem verergeren of opnieuw doen ontstaan. Vanwege de jeuk is het vermijden ervan bij handeczeem niet altijd even eenvoudig. Het is verstandig geen ringen te dragen. Hierdoor wordt irritatie vermeden van stoffen die zich onder de ring ophopen. Bovendien kunnen de vingers door het eczeem dikker worden, waardoor ringen gaan knellen en niet meer normaal verwijderd kunnen worden. Probeer schoonmaakwerkzaamheden niet te lang achter elkaar te doen, maar verdeel ze over de dag en de week. In de winter kan het eczeem verergeren. Gebruik dus tijdig warme handschoenen en neutrale zalf om de huid vet te houden.
Daarnaast is het belangrijk de eczeem-huid zoveel mogelijk rust te geven. Ook al lijkt het dat de huid er normaal uitziet, in de meeste gevallen is de beschermende functie van de huid nog niet hersteld en duurt de genezing nog maanden. In die periode kan iedere willekeurige prikkel voldoende zijn om het eczeem opnieuw uit te lokken. Vooral bij jonge mensen met handeczeem is een beroepskeuzeadvies een belangrijke vorm van preventie.