Nagelbijten: normaal of abnormaal?

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Bijna iedereen bijt wel eens op zijn nagels. Meestal doe je dat als je iets spannends ervaart of juist als je je verveelt. Wanneer is nagelbijten een onschuldige gewoonte en wanneer is er meer aan de hand?

De medische term voor ‘normaal nagelbijten’ is onychophagia. Bij deze milde vorm knabbel je op de vrije randen van je nagels. Of je trekt met je tanden velletjes van de nagelriemen. Dat is natuurlijk niet goed voor je nagels en het ziet er ook niet smakelijk uit, maar het kan meestal niet veel kwaad. Zijn je nagels heel kort geworden? Dan kun je bij een professionele nagelstylist een speciale ‘overlay’ laten maken. Dan zien je nagels er direct weer goed uit en lukt het vaak wel om het nagelbijten voortaan te laten. Na een fijne manicure zien je nagelriemen er ook weer beter uit. Met zulke mooie handen kom je minder in de verleiding om je tanden in je vingers te zetten…

Normaal nagelbijten

Wanneer is nagelbijten nou ‘normaal’ of ‘abnormaal’ gedrag? Nagelbijten wordt als normaal beschouwd tussen het vierde en achttiende levensjaar, omdat het in deze leeftijdsperiode het vaakst voorkomt, zegt dermatoloog Stijn Kouwenhoven. Bij gezonde volwassenen is nagelbijten een reflex die wordt getriggerd bij spanning of andere emotionele stress. ‘Nagelbijtend spannend’ worden thrillers en horrorfilms dan ook genoemd. Verveling, precies het omgekeerde van stress, kan ook tot nagelbijten leiden. Sommige mensen bijten op hun nagels als ze geconcentreerd nadenken of een moeilijke keuze moeten maken. De Universiteit van Montreal deed onderzoek naar nagelbijten en concludeerde dat het een teken is van perfectionisme. Dat klinkt eigenlijk helemaal niet zo erg… 

Stress-nagelbijter?

Ben jij ook zo’n stress-nagelbijter? Ga dan eens na wat jouw persoonlijke triggers zijn. Vraag je huisgenoten om je erop te attenderen zodra je begint te knabbelen. Als je precies weet wanneer je je vingers in je mond stopt, dan kun jezelf ander gedrag aanleren. Een kauwgumpje pakken of je nachtbeugel indoen als je aan een lastige taak begint, bijvoorbeeld. Of een stressballetje op de salontafel leggen, zodat je daarin direct kunt knijpen als je een spannende scène op tv ziet. 

Ziekelijk nagelbijten

Als je na je achttiende nog steeds dagelijks en dwangmatig op je nagels bijt en jezelf daarbij ernstig beschadigt, is er misschien meer aan de hand. Dan kan er sprake zijn van een ziekelijke verstoring van de impulsbeheersing. Het lukt dan niet om op de rem te trappen als je de neiging krijgt tot bepaald gedrag. Artsen noemen dat onychotillomanie: de onweerstaanbare drang om je nagels en nagelriemen te beschadigen of zelfs te verwijderen. Stoornissen die hierop lijken zijn trichotillomanie, de onweerstaanbare neiging om je haren uit te trekken en titillomanie of dermatotillomanie waarbij je je huid kapot krabt of anderszins beschadigt.  

Kapotte vingers

Het is natuurlijk heel verdrietig als het je niet lukt om te stoppen met ernstig nagelbijten, ook al weet je dat je daarmee je vingers kapot maakt. Onychotillomanie is dan ook geen diagnose op zich, maar kan een uiting zijn van een paniekstoornis of een obsessief-compulsieve gedragsstoornis. Meer een gevolg dan een oorzaak dus. Voor de behandeling van onychotillomanie ga je dan ook niet naar een huidarts, maar naar een psychiater en/of psycholoog. Met zelfcontroleprocedures leer je beheersing te krijgen over het ongewenste gedrag, eventueel aangevuld met ontspanningsoefeningen of medicijnen.  

Zeldzaam

Gewoon nagelbijten komt heel veel voor, maar onychotillomanie is gelukkig zeldzaam. De kans dat jij iemand kent die aan deze stoornis lijdt, is dan ook klein. Heb je toch een dierbare met heel erg aangetaste vingers en vermoed je dat er meer aan de hand is? Zeg dan voorzichtig dat de huisarts daar een oplossing voor kan bieden. 

 

Door: Petra Teunissen