Roodheid van je huid: alles over couperose en rosacea

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Heb jij last van zichtbare rode adertjes in het gezicht, jeukende bultjes en/of een branderige huid? Mogelijk heb je dan couperose of rosacea. Deze vervelende huidaandoeningen zijn niet alleen cosmetisch storend, maar kunnen ook veel ongemak met zich mee brengen. De kern van het probleem ligt in de oppervlakkige vaatjes van de huid. Deze zijn verwijd en/of chronisch ontstoken.

Couperose is een onschuldige huidaandoening, waarbij in het gezicht veel ontsierende rode adertjes zichtbaar zijn. Deze komen vooral voor op de wangen, kin en de neus. Je kunt ze makkelijk wegdrukken met je vinger, maar de roodheid keert altijd meteen weer terug als je loslaat. Couperose ontstaat door verslapping van de vaatwanden van de oppervlakkige adertjes, waardoor deze zich verwijden. De huidaandoening komt vooral voor bij de lichte huidtypes. Couperose ontstaat meestal rond het dertigste levensjaar. Vrouwen hebben er meer en vaker last van dan mannen. Erfelijkheid speelt een grote rol bij het ontstaan van couperose. Andere oorzaken of verergerende factoren zijn onder andere blootstelling aan zonlicht, langdurig gebruik van crèmes/zalven met corticosteroïden, temperatuurschommelingen, pittig eten en alcoholgebruik. Couperose kan het voorstadium zijn van rosacea.

Rosacea

Rosacea betekent ‘rood als een roos’. Het huidbeeld van rosacea (uitspraak: rosácea) lijkt op couperose, maar is net even anders. Kenmerkend voor rosacea zijn de rode verkleuringen van met name wangen, neus, voorhoofd en kin. Je ziet naast rode adertjes vaak ook kleine rode bultjes en pukkeltjes op de huid, soms met puskopjes. Rosacea kan daardoor op acne lijken, maar heeft daar niets mee te maken. Mensen met rosacea kunnen ook last hebben van een branderig of pijnlijk huidgevoel of jeuk. 

Rosacea betekent ‘rood als een roos’.

Oogklachten bij rosacea

Ongeveer de helft van de personen met ernstige rosacea heeft ook oogklachten. Zij hebben last van rode, pijnlijke of droge ogen, lichtschuwheid en wazig zien. Bij ernstige vormen van rosacea kan naast roodheid ook onregelmatige verdikking van de huid optreden als gevolg van vergroting van de talgklieren in de huid (talgklierhyperplasie) en toename van bindweefsel (fibrosering). Vaak treedt deze onregelmatige verdikking op rond de neus (rhinophyma), wat in de volksmond ook wel een drankneus wordt genoemd. Dit verschijnsel, dat het meest bij mannen voorkomt, heeft echter niets met alcoholgebruik te maken (Bron: Huidfonds).

Oorzaken rosacea

Over de oorzaken van rosacea is nog veel onduidelijk. Wel staat vast dat de barrièrefunctie van de rosacea-huid is aangetast, waardoor deze veel gevoeliger reageert op triggers die een verwijding van de vaatjes kunnen veroorzaken, zoals alcohol, uv-licht, scherp eten en temperatuurschommelingen. Cosmetisch dermatoloog Meelad Habib: “Ook is vastgesteld dat de Demodex-mijt, die bij iedereen van nature op de huid voorkomt, bij mensen met rosacea veel talrijker aanwezig is op de huid. Deze factoren zorgen voor overgevoeligheid van de huid en ontstekingsreacties.” 

Wat kun je doen tegen couperose? 

Er is geen remedie tegen couperose, maar de vaatjes zijn te behandelen met een vaatlaser. Geschikte vaatlasers zijn onder andere de Pulsed Dye laser (V beam), KTP laser en de Neodynium YAG laser. Gemiddeld zijn er drie tot vier behandelingen nodig met tussenpozen van twee maanden. Goede huidverzorging is belangrijk om te voorkomen dat couperose erger wordt. Onderzoeksarts in de cosmetische dermatologie Jetske Ultee adviseert mensen met couperose om voorzichtig om te gaan met hun huid. “Er bestaan geen crèmes tegen couperose. Wat crèmes wél kunnen doen is de roodheid om de vaatjes heen helpen te verminderen. Ook kunnen ze de vaatjes (tijdelijk) camoufleren. Crèmes die roodheid kunnen tegengaan bevatten bijvoorbeeld zonnefilters en antioxidanten zoals niacinamide en vitamine C, zoethoutwortelextract en azelaïnezuur.”

Vermijd de zon

Is de couperose nog niet zo vergevorderd, dan kunnen de vaatjes ook met behulp van elektrocoagulatie worden verwijderd. De schoonheidsspecialist of huidtherapeut kan dit doen met de blendtechniek of met speciaal daarvoor ontwikkelde coagulatie-apparatuur. Maar voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen. Jetske Ultee: “Ben je erfelijk belast en wil je voorkomen dat je – net als je moeder of oma – couperose krijgt of dat deze erger wordt, vermijd dan zoveel mogelijk de zon en gebruik dagelijks een goede zonbescherming. Ook wisselingen in temperatuur kan couperose verergeren. Ga dus niet naar de sauna en bescherm je huid als het buiten heel koud is. Mechanische beschadiging van de huid kan ook couperose veroorzaken of verergeren. Denk aan behandelingen zoals microdermabrasie of scrubs. Vermijd agressieve cosmetische producten. Wil je de huid toch exfoliëren, kies dan voor een product op basis van salicylzuur. Dat is milder.”

Wat kun je doen tegen rosacea? 

Helaas kun je ook bij rosacea alleen de symptomen bestrijden. Mensen met rosacea kunnen het beste milde huidverzorgingsproducten gebruiken. Aan te raden zijn producten met hoge concentraties antioxidanten zoals vitamine C en E en ingrediënten die de huid herstellen en ontstekingsremmend werken. Een oppervlakkige peeling (zoals een salicylzuur- of glycolzuurpeeling) kan helpen om ontstekingen te verminderen en de algehele huidconditie te verbeteren. 

Ontstekingen remmen bij rosacea

Dermatologen schrijven soms een antibiotica-crème (metronidazol crème) of azelaïnezuur crème voor. Dermatoloog Meelad Habib: “Tegenwoordig wordt ook ivermectine crème veel voorgeschreven als eerste keus. Ivermectine crème remt ontstekingen in de huid. Als dat onvoldoende effect heeft kan een orale antibiotica-kuur (doxycycline of minocycline) voorgeschreven worden. Isotretinoïne is een middel tegen acne, maar wordt ook bij ernstige vormen van rosacea voorgeschreven. Het heeft invloed op de talgklierproductie. Isotretinoïne (vitamine A-zuur) heeft direct effect op papels en pustels en vermindert ook de bloedstroom naar de huid. Tegen roodheid wordt tegenwoordig ook Mirvasogel op proef voorgeschreven. Brimonidinetartraat, de werkzame stof in Mirvaso, werkt door zich te binden aan receptoren (alfa2- adrenerge receptoren genoemd) op de cellen van bloedvaatjes in de huid en ze te activeren. Hierdoor vernauwen deze bloedvaatjes, waardoor de bloedtoevoer naar het gezicht afneemt en dus ook de roodheid minder wordt.”

Verminderen roodheid

De onregelmatige verdikking van de huid bij de neus (rhinophyma) kan chirurgisch of met behulp van een ablatieve CO2- laser worden behandeld. De diffuse roodheid van rosacea kan met laser of IPL verminderd worden, maar deze resultaten zijn niet altijd blijvend. Camouflagetherapie kan de roodheid maskeren. 

Samenvattend: Couperose en rosacea zijn chronische huidaandoeningen, waarvan helaas alleen de symptomen te behandelen zijn. Leefstijl is een belangrijke factor, maar ook een goede huidverzorging kan ervoor zorgen dat de huidaandoening onder controle blijft. 

Tekst: Saskia Petit