Is huidveroudering genetisch bepaald?

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
We smeren onszelf een ongeluk, maar hoeveel van de huidveroudering is eigenlijk genetisch bepaald? En is het waar dat wanneer je moeder niet veroudert, jij ook die mazzel hebt?

Vooruit, ik geef het toe. Ik ben een hoarder. Geen beautymerk is mij vreemd en ik denk dat ik ze ook allemaal tried en tested heb. Nachtampullen, serums met fragmenten van hyaluronzuur, crèmes die zorgen voor de natuurlijke barrière van de huid, ik ken het en ik smeer het. Vriendinnen hebben een beautyplankje in de kast, ik heb – niet overdreven –  een grote dekenkist vol beauty musthaves. Zodra ik een reclame zie met het nieuwste anti-rimpelwonder, sta ik alweer met mijn Bijenkorfkaart te zwaaien.

Maar hoe komt het dan toch dat als ik in de spiegel kijk, die fronsrimpel tussen mijn ogen steeds groter wordt? En als ik naar mijn moeder kijk, ik toch echt diezelfde rimpel terugzie? Terwijl mijn moeder uit de tijd komt van zonnen met een laag babyolie en ‘s winters bij hoge uitzondering de blauwe Niveapot uit de kast haalde. Is het dan toch genetisch bepaald? Zal mijn dochter straks met diezelfde rimpel rondlopen? En heeft het dan nog wel zin om mijn complete salaris uit te geven aan die heerlijke smeerseltjes en een zonbescherming met factor 50?

Genetische aanleg?

Mijn zoektocht begint bij het Erfocentrum, het nationaal informatiecentrum over erfelijkheid. “Alle eigenschappen van een mens zijn in de basis vastgelegd in de genen”, legt Petra Haak-Bloem, informatiespecialist bij het Erfocentrum uit. “Hoe die eigenschappen tot uiting komen, is vaak een samenspel van erfelijke aanleg en omgevingsfactoren, zoals leefomgeving, leefstijl en voedingssituatie. Als je het hebt over huidveroudering en huidconditie, dan zal roken en het te veel in de zon zitten zonder zonbescherming meer invloed hebben op de huid dan de genetische aanleg.” 

Zeg nee tegen de zon

Dit antwoord wordt bevestigd door drs. Marjolein Leenarts, dermatoloog bij het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk. “Ik ben ervan overtuigd dat geluk hebben met je genen, zonbescherming, niet roken en gezond leven het allerbelangrijkste zijn als je het hebt over huidveroudering. Het geluk alleen zit hem in ongeveer 30 procent. 70 Procent van de huidveroudering wordt veroorzaakt door invloeden van buitenaf, waar de zon de grootste boosdoener is. Probeer te stoppen met roken en focus je echt op een goede zonbescherming. Ga op zoek naar een zonnebrandcrème die je prettig vindt in gebruik zodat je het ook daadwerkelijk smeert. En of dat nou een wat vettere crème is of een gel, dat is voor iedereen verschillend. Je hoeft in ieder geval echt niet de duurste variant te kopen, goedkopere merken werken net zo goed. Factor 30 wordt trouwens door de Nederlandse vereniging van Dermatologen geadviseerd en dus niet factor 50. Dit verschil is minimaal. De beste crème die je kunt smeren is dus eigenlijk gewoon een zonnebrandcrème. Ook in de winter.”

Voeding helpt

Goed nieuws dus eigenlijk, want de invloed van genen op huidveroudering is zo minimaal, dat het dus eigenlijk te verwaarlozen is. Je kunt er dus wel degelijk invloed op uitoefenen. Aan de andere kant biedt een moeder met weinig rimpels dus ook maar weinig garantie op hoe je er zelf over dertig jaar bijloopt. Niet roken en een goede zonbescherming dus, check. Maar de bekende uitspraak ‘je bent wat je eet’ blijkt ook wel een kern van waarheid te bevatten. Drs. Jeanette Hessels vertelde hierover tijdens het congres van de Nederlandse Vereniging van de Cosmetische Geneeskunde. “Goede, gevarieerde voeding is van essentieel belang en kan veroudering vertragen. Voeding rijk aan antioxidanten en vrije vetzuren beschermt de huid tegen het ontstaan van rimpels, terwijl voeding met veel slechte koolhydraten (suikers) het collageen verzwakt. Zorg voor voldoende eiwitinname en een goede balans tussen omega 6 en 3 vetzuren. Dit zit onder andere in vette vis, hennepzaad, chiazaad en lijnzaad. Een lekkere vette zalm bijvoorbeeld is niet alleen gunstig tegen huidveroudering, maar helpt ook ontstekingen tegengaan (bye bye pukkeltjes) en je hart goed zijn werk te laten doen.” Waar ik wel benieuwd naar ben is of er misschien hier wel sprake is van een erfelijke component. Om maar weer met mijn moeder op de proppen te komen; zij eet al haar hele leven gevarieerd en gezond terwijl ik allesbehalve een fitgirl ben. Heb ik daar genetisch gezien misschien nog enige profijt van gehad? Petra Haak-Bloem: “Voeding heeft geen invloed op de genen die doorgegeven worden aan kinderen, behalve rond de conceptie en tijdens de zwangerschap. Dat is het enige moment dat je er genetisch gezien nog enige invloed op kunt uitoefenen. Wanneer een moeder tijdens de zwangerschap veel te veel suiker eet zal ze daardoor ook veel insuline in het bloed krijgen. De foetus wordt dan ook omgeven door grote hoeveelheden insuline. De kans op diabetes type II wordt dan al op jonge leeftijd vergroot. Pas ook op met stress. Met name in het derde trimester van de zwangerschap is de overdracht van langdurige stress het grootst. Kinderen kunnen geboren worden met een verhoogd cortisolniveau (het hormoon dat vrijkomt bij stress) waarbij het kind ook op latere leeftijd gevoelig kan blijven voor stress.”

Smeren maar!

Maar al die crèmes met interessante benamingen dan; heeft het überhaupt zin om deze te smeren? Drs. Marjolein Leenarts: “Fijne lijntjes zullen wat minder opvallen door het gebruik van een moisterizer en oppervlakkige rimpels kunnen vervagen door de huid te behandelen met vitamine A-zuur (tretinoïne). Het probleem is dat de werkzame dosering van vitamine A niet zomaar in een cosmeticaproduct mag zitten en dus enkel op recept verkrijgbaar is. Diepere rimpels kun je echt niet wegkrijgen met een crème, hiervoor moet je een bezoek brengen aan een dermatoloog, cosmetisch arts of plastisch chirurg voor een laserbehandeling, chemische peeling, botox of fillers.” 

Kortom, ik moet dus aan de bak. De stress verminderen, de beautykoffer vullen met zonnebrand en dan ook nog wat vaker die patat en zakken drop laten staan. Die crèmes en serums zal ik waarschijnlijk toch blijven kopen. Better safe than sorry. En als het die rimpels maar een beetje kan verbloemen, is het goed genoeg voor mij. Als er maar wel een spf 30 in zit…
Oh, en die fronsrimpel waar zowel mijn moeder als ikzelf last van hebben, die komt volgens drs. Marjolein Leenarts toch echt door dezelfde manier van fronsen en hoe we tegen het leven aankijken. Tja, dat klopt inderdaad, en daar kan geen crème tegenop.