Mooi haar niet gegarandeerd

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Haren zijn belangrijk in ons schoonheidsideaal. Iedereen wil graag een mooie, volle haardos. Maar...helaas zijn we lang niet allemaal gezegend met prachtige krullen of mooi dik haar. Op andere plekken van ons lichaam willen we juist liever geen haargroei. We zetten wat haar-feitjes voor je op een rij.

Door de eeuwen heen hebben haren een grote psychosociale impact op het uiterlijk van de mens. De beschermende functie is vanaf de oertijd veranderd naar een verfraaiende in de hedendaagse tijd. Zo heeft iemand met een mooie, glanzende en volle haardos (het liefst ook nog met golven en krullen) vaak meer aantrekkingskracht dan een persoon met futloos, dun en vlassig, vet haar of kaalheid (ja, sorry!). Haren behoren – net als de talgklieren en de nagels – tot de adnexen van de huid

Haargroei

Haren bevinden zich over het gehele lichaam, behalve op de handpalmen, de voetzolen, de lippen en de navel. De haarfollikel wordt gevormd in de foetale fase, zo rond de tien weken, en ontstaat uit een instulping van de basale laag van de epidermis naar de dermis. 

De groei van het haar kent een steeds terugkerende cyclus met afwisselende fases:

  • Anagene fase, de actieve groeifase waarbij het pigment gevormd wordt voor de haarkleur. De deling van de matrixcellen in de bulbus is hier tien maal sneller dan bij het stratum basale van de epidermis. De wortelschede zit hier nog vast aan de haarwortel.
  • Katagene fase, de overgangsfase waarbij de haarwortel loskomt van de matrix en omhoog schuift. De pigmentatie stopt en er is geen celdeling meer. Na een paar weken verdikt de haarwortel zich. 
  • Telogene fase, de rustfase waarbij het haar loskomt van de wortel en een paar maanden in deze toestand in het follikelkanaal blijft liggen.
  • Exogene fase, het haar valt uit. 

Als het nieuwe haar naar boven opschuift komt het regelmatig voor dat er twee of meer haren in een follikel zitten. Deze zitten echter nooit in dezelfde fase.

Het schoonheidsideaal: lang, golvend haar.

De duur van de verschillende fases is als volgt:

  • Anagene fase: 2 tot 6 jaar
  • Katagene fase: 14 dagen
  • Telogene fase: 3 à 4 maanden

 

Haarvorm

We hebben niet allemaal hetzelfde haar. We kunnen verschillende haartypes bij verschillende bevolkingsgroepen onderscheiden. Aziaten en de oorspronkelijke inwoners van de US/Zuid-Amerika: groeiwijze steil, doorsnede rond, kleur meestal (blauw)zwart ebben. Weinig haar op romp en gezicht. Haarfollikel staat onder een licht schuine hoek ten opzichte van huidoppervlak.

Kaukasische (witte) mensen: groeiwijze recht, krullend, golvend, doorsnede min of meer ovaal, kleur van pigmentloos tot zwart. Hier komt de meeste gezichts- en lichaamsbeharing voor.

Van oorsprong Afrikaanse mensen: hebben een kroezende groeiwijze, de doorsnede is afgeplat. Haarkleur varieert van donkerbruin tot diepzwart. De follikels zijn met de holle kant naar de huid toe gericht. Resultaat spiraalvormige haren. Qua gezichts- en lichaamsbeharing zitten zij tussen de Aziatische en Kaukasische huidtypen in. 

Haarproblemen en -ziekten

Ziekten, maar ook medicijnen, slechte voeding en psychische problemen kunnen de groei en sterkte van de haren aantasten. De gevolgen zijn haaruitval, slap, dof en futloos haar en zelfs algehele kaalheid. 

Haarziekten

Voorbeelden van haarziekten zijn:

Alopecia Areata: pleksgewijze kaalheid door ontstekingen rondom de haarfollikel, kan een erfelijke aandoening zijn, stress is een grote trigger.

Hirsutisme: ernstige overbeharing, kan genetisch bepaald zijn of ontstaan door toename van androgene hormonen of bepaalde medicijnen. Kenmerkend zijn de stugge harde haren, op bovenlip, zijkant wangen en kin. Komt vooral voor na de menopauze door afname van oestrogenen of bij PCOS, het Poly Cysteus Ovarium Syndrome. 

Tractie Alopecia: door het gedurende lange tijd te strak invlechten van de haren of dreadlocks kunnen ontstekingen rondom de haarfollikels ontstaan met als gevolg haarverlies en kaalheid.

Trichotillomanie: een psychische aandoening, die onder de dwangstoornissen valt, DSM IV classificatie. Er is een grote aandrang om eigen haren uit te trekken, zowel hoofdharen, wenkbrauwen, wimpers als andere lichaamsbeharing. Hierbij is geen overeenkomst met een andere dermatologische huid- en/of haarziekte.

Lichen planopilaris: een aandoening van de haarzakjes op de hoofdhuid. Dit komt het meest voor bij vrouwen op middelbare leeftijd en leidt tot blijvend haarverlies.

Beïnvloedingsfactoren 

Medicijnen kunnen een grote invloed hebben op de conditie van de haren, denk aan chemotherapie bij kanker. De psychosociale factor bij haarverlies of overmatige haargroei mag niet worden onderschat. Daar waar een kaal hoofd bij mannen geen enkel issue is, voelt het bij vrouwen aan als een groot verlies van het vrouw zijn. De vele zenuwuiteinden aan de onderzijde van de follikel maken het haar zeer sensitief voor de lichtste aanrakingen. 

 

Voor meer informatie over haren en haarziekten: www.haarstichting.nl.

 

Met dank aan Marianne van den Broek